عبدالرحمان شرفکندی « هه ژار »
هژار خواندن علم فقه را از 5سالگی نزد پدرش و سپس نزد چندین ملا یاد گرفت. و از کودکی با کتاب خوانی و کسب علم خو گرفت.
استاد هژار در دوره جوانی به عضویت حزب تجدید حیات کردستان « ژ- ک » در می آید. در سال 1325 و به دنبال شکست این حزب ، آواره عراق می شود و در آن جا سال ها به طور ناشناس ، تن به کارگری می دهد. در همان جا به مرض سل مبتلا می شود و جهت معالجه عازم لبنان می گردد ، دو سال بعد به عراق بر می گردد و در منطقه مرزی « عراق – ترکیه – سوریه » سکنی می گزیند. در همان سال ها با شروع جنگ میان کرد های عراقی و حکومت وقت آن کشور ؛ در حزب ملا مصطفی بارزانی (پدر مسعود بارزانی رهبر حزب پارتی کردستان عراق ) قرار می گیرد و پس از پایان جنگ در سال 1354 با وساطت ملا مصطفی به ایران بر می گردد و به عنوان پژوهشگر در دانشگاه تهران ، مشغول به کار می شود و دست به تألیفات و ترجمه های مختلف می زند که مهمترین اثرش در زبان فارسی ، ترجمه کتاب ارزشمند « قانون در طب » ابوعلی سینا – در پنج جلد – است.
اگرچه هژار مترجم و محققی فعال و موفق بود ، اما در کردستان او را به عنوان شاعر می شناسند و این خود حاکی از طبع بلند شاعری وی و نفوذ عمیق شعرهایش در میان توده ی مردم است. شعر هژار سرشار از واقعیت های تلخ اجتماعی و شکایت از حکومت های جاثر و دفاع از حق در مقابل ظلم است و همین است راز بقای اشعار هژار.
این شخص پرکار و برجسته در دوم اسفند ماه 1369 هجری شمسی دار فانی را وداع گفت و پس از 69 سال زندگی پر درد و رنج ، چراغ حیاتش به خاموشی گرایید و دوستداران شعر و ادب را در سوگ خویش نهاد. روانش شاد و یادش گرامی باد.
مجموعه آثار استاد هژار
1 – «آله کوک » مجموعه شعر(1945)
2 - « به یتی سه ره مه ر و لاسایی سه گ و مانگه شه و » مجموعه شعر هزار بیتی
3 - « مم و زین خانی » با ترجمه مکریانی (1960)
4 – « یک جلوش تا بی نهایت صفر ها »از دکتر شریعتی. ترجمه به کردی
5 - عرفان ، برابری ، آزادی از دکتر شریعتی که استاد هژارآن را به کردی ترجمه کرده است.
6 – آری ، اینچنین بود برادر ، از دکتر شریعتی .ترجمه به کردی
7 – پدر! مادر! ما متهمیم ! از دکتر شریعتی ، ترجمه به کردی
8 – تاریخ سلیمانیه ، از عربی به فارسی
9 – روابط فرهنگی ایران و مصر از عربی به فارسی
10 – عشیره فراموش شده گاوان از عربی به کردی
11 – شرفنامه به کردی
12 – دیوان ملای جزیری همراه با شرح آن
13 – فرهنگ فارسی – کردی با خط لاتینی
14 – فرهنگ کردی – کردی و فارسی
15 – تاریخ اردلان از فارسی به کردی
16 – کتابچه ی « پنج انگشت ، یک مشت است.» ترجمه از فارسی به کردی و ویژه کودکان که چندین بار چاپ شده است.
17 – آثارالبلاد و اخبارالعباد از عربی به کردی
18 – عمر خیام به کردی
19 – «بو کوردوستان - هه ژار» دیوان شعر
20 – « قانون در طب » از ابوعلی سینا ترجمه از عربی به فارسی
21 – نسخه اصلی «مم و زین» با معنا و شرح واژه ها و اصطلاحات مشکل آن
ماموستا هه ژار تألیفات ترجمه های دیگر فراوانی دارند و علاوه بر این ها مقالات و اشعار فراوانی نیز در روزنامه ها و مجلات داخلی و خارجی به چاپ رسانده است که همه اش را اکنون به خاطر ندارم.
در پایان از شما می خواهم برای اطلاع بیشتر از زندگی این استاد گرانقدر به کتاب شلم شوربا « چیشتی مجیور » (خاطرات استاد هه ژار ) مراجعه فرمایید.