صدا و سیما
صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران که به اختصار IRIB نامیده میشود، نام سازمانی رسانهای است که تنها متولی قانونی پخش برنامههای رادیویی و تلویزیونی در جمهوری اسلامی ایران است. بر اساس قانون اساسی ایران، صدا و سیما به مدیریت کسی اداره میشود که مستقیماً از سوی رهبر ایران نصب میشود. این سازمان که پیش از انقلاب سال ۵۷ سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران نامیده میشد، آنزمان هم به شکل دولتی اداره میشد.
مدیریت
رییس صدا و سیمای ایران مستقیماً توسط رهبر جمهوری اسلامی انتخاب میشود. مدت ریاست این فرد منصوب بهطور سنتی ۵ سال بودهاست و در پایان هر دوره میتواند از سوی رهبر ایران تمدید شود.
ریاست صدا و سیما در سال ۱۳۸۳ خورشیدی برعهده عزتالله ضرغامی گذاشته شد و قبل از آن علی لاریجانی ریاست آن را بر عهده داشت.
پیش از علی لاریجانی، محمد هاشمی (برادر علی اکبر هاشمی) ریاست این سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران را بر عهده داشت.
مکان و بودجه
محل ساختمان مرکزی صدا و سیما در خیابان ولی عصر تهران و در محدودهای است که اصطلاحاً جامجم خوانده میشود.
بودجه صدا و سیمای ایران از محل هزینه آبونمان (که روی قبضهای برق مشترکان ایرانی منظور میشود و به ازای هر دوره دوماهه کمتر از ده سِنت است) و همینطور از محل فروش زمان پخش رادیو و تلویزیونی به تبلیغات بازرگانی تامین میشود.
گستره
صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران ۷ شبکه سراسری و ۲۸ شبکه استانی دارد. در حال حاضر شبکههای سراسری خبر و قرآن از طریق ماهواره هاتبرد و شبکههای سراسری یک، دو، سه، چهار و آموزش و همچنین شبکههای استانی آذربایجان غربی، اصفهان، بوشهر، تابان (یزد)، تهران، خراسان، خلیج فارس (هرمزگان)، خوزستان، دنا (کهگیلویه و بویر احمد)، زاگرس (کرمانشاه)، فارس، کرمان و طبرستان (مازندران) بر روی ماهواره ایتنل ست ۹۰۲ و شبکه هامون (سیستان و بلوچستان) بر روی ماهواره آسیاست در ایران و بخشهایی از آسیا قابلدریافت هستند. شبکههای جام جم ۱، ۲ و ۳ نیز که همگی زیرمجموعه این سازمان هستند برای اروپا، آمریکا، آسیا و اقیانوسیه برنامه پخش میکند. شبکههای عرب زبان العالم (خبری) و الکوثر و شبکه خبری انگلیسی زبان پرس تیوی از دیگر شبکههای تلویزیونی سازمان صدا و سیمای ایران هستند که در سطح جهانی برنامه پخش میکنند. همچنین شبکه سحر، روزانه بیست ساعت برنامه برون مرزی به شش زبان اردو، انگلیسی، بوسنیایی، ترکی آذری، فرانسه و کردی پخش میکند.
شبکههای تلویزیونی
شبکههای سراسری
- شبکه ۱ (گرایش عمده: سیاسی - اجتماعی)
- شبکه ۲ (گرایش عمده: اجتماعی - فرهنگی)
- شبکه ۳ (گرایش عمده: جوانان - سرگرمی - ورزش)
- شبکه ۴ (گرایش عمده: علمی - فرهنگی - نخبگان)
- شبکه خبر سیمای جمهوری اسلامی ایران
- شبکه آموزش سیمای جمهوری اسلامی ایران
- شبکه قرآن سیمای جمهوری اسلامی ایران
شبکههای برون مرزی
- شبکهٔ جام جم ۱
- شبکهٔ جام جم ۲
- شبکهٔ جام جم ۳
- شبکهٔ العالم
- شبکهٔ الکوثر
- شبکهٔ سحر
- پرس تی وی
شبکههای استانی
| نام شبکه | سال افتتاح |
|---|---|
| شبکهٔ تهران | ۱۳۷۴ |
| شبکهٔ اصفهان | ۱۳۷۵ |
| شبکهٔ خراسان | ۱۳۷۶ |
| شبکهٔ طبرستان (مازندران) | ۱۳۷۶ |
| شبکه باران (گیلان) | ۱۳۷۶ |
| شبکهٔ آذربایجان غربی | ۱۳۷۷ |
| شبکهٔ خوزستان | ۱۳۷۷ |
| شبکهٔ فارس | ۱۳۷۸ |
| شبکه سبلان (اردبیل) | ۱۳۷۹ |
| شبکهٔ آذربایجان شرقی | ۱۳۷۹ |
| شبکهٔ کرمان | ۱۳۸۰ |
| شبکهٔ زاگرس (کرمانشاه) | ۱۳۸۰ |
| شبکهٔ هرمزگان | ۱۳۸۰ |
| شبکه افلاک (لرستان) | ۱۳۸۱ |
| شبکهٔ کرد (کردستان) | ۱۳۸۱ |
| شبکه سمنان | ۱۳۸۲ |
| شبکه آفتاب (مرکزی) | ۱۳۸۲ |
| شبکهٔ تابان (یزد) | ۱۳۸۲ |
| شبکه همدان | ۱۳۸۲ |
| شبکه هامون (سیستان و بلوچستان) | ۱۳۸۲ |
| شبکه نور (قم) | ۱۳۸۲ |
| شبکه ایلام | ۱۳۸۳ |
| شبکه اشراق (زنجان) | ۱۳۸۳ |
| شبکه بوشهر | ۱۳۸۳ |
| شبکه جهان بین (چهار محال و بختیاری) | ۱۳۸۳ |
| شبکه سبز (گلستان) | |
| شبکه دنا (کهگیلویه و بویر احمد) | |
| شبکه قزوین |
شبکههای رادیویی
شبکههای سراسری
- رادیو ایران
- رادیو فرهنگ
- رادیو قرآن
- رادیو پیام
- رادیو معارف
- رادیو جوان
- رادیو ورزش
- رادیو سلامت
- رادیو گفتوگو
شبکههای برون مرزی
- رادیو دری
- رادیو صدای داوود (به زبان عبری)
شبکههای استانی
- رادیو تهران
- رادیو آبادان
- رادیو آذربایجان شرقی (تبریز)
- رادیو آذربایجان غربی (ارومیه)
- رادیو اردبیل
- رادیو اصفهان
- رادیو ایلام
- رادیو بوشهر
- رادیو چهار محال و بختیاری (شهرکرد)
- رادیو خراسان جنوبی (بیرجند)
- رادیو خراسان رضوی (مشهد)
- رادیو خراسان شمالی (بجنورد)
- رادیو خوزستان (اهواز)
- رادیو زنجان
- رادیو سمنان
- رادیو سیستان و بلوچستان (زاهدان)
- رادیو شهری دزفول
- رادیو شهری رفسنجان
- رادیو شهری زابل
- رادیو شهری مراغه
- رادیو فارس (شیراز)
- رادیو قزوین
- رادیو قم
- رادیو کرج
- رادیو کردستان
- رادیو کرمان
- رادیو کرمانشاه
- رادیو کهگیلویه و بویر احمد (یاسوج)
- رادیو کیش
- رادیو گلستان (گرگان)
- رادیو گیلان (رشت)
- رادیو لرستان (خرم آباد)
- رادیو طبرستان (ساری)
- رادیو مرکزی (اراک)
- رادیو مهاباد
- رادیو هرمزگان (بندرعباس)
- رادیو همدان
- رادیو یزد